Bóng phát chạm lưới không tự động làm rally kết thúc. Theo luật FIVB, bóng có thể chạm lưới khi vượt qua crossing space và tiếp tục vào sân đối thủ; nếu bóng dừng lại, không vượt hết mặt phẳng lưới hoặc đi ra ngoài, đó mới là tình huống phát bóng lỗi.
Điểm chínhBóng được phép chạm lưới khi đang vượt qua lưới trong crossing space. [1] · Cú giao chạm lưới nhưng sau đó vượt hoàn toàn mặt phẳng lưới qua crossing space và rơi hợp lệ vẫn có thể tiếp tục. [1] · Nếu bóng phát không vượt hoàn toàn mặt phẳng lưới hoặc đi ra ngoài sau khi được đánh đúng, đội giao bóng mắc lỗi. [1] · Một cú phát chạm lưới không nên bị nhầm với lỗi cầu thủ chạm lưới trong lúc chơi bóng; đó là điều luật khác. [1]
Một cú giao bóng có thể làm lưới rung, khiến người xem hoặc cầu thủ chờ tiếng còi. Nhưng luật hiện hành không coi tiếp xúc giữa bóng và lưới là lỗi tự động. Điều cần xác định là bóng có vượt lưới qua không gian hợp lệ và có rơi trong giới hạn sân đối phương hay không.
Bài viết dựa trên Rules 10.2 và 12.6 của FIVB Official Volleyball Rules 2025–2028. Quy tắc này áp dụng cho bóng chạm lưới trong lúc vượt qua; nó khác với cầu thủ chạm lưới trong hành động chơi bóng.
Bóng chạm lưới khi vượt qua vẫn có thể hợp lệ
Rule 10.2 quy định trong khi vượt qua lưới, bóng có thể chạm lưới. Vì vậy một cú giao có quỹ đạo chạm mép lưới rồi rơi sang phần sân đối diện không bị thổi chỉ vì lưới đã rung. Pha bóng tiếp tục nếu bóng đi qua crossing space và đáp ứng yêu cầu về bóng trong sân. [1]
Crossing space là phần không gian của mặt phẳng lưới được giới hạn hai bên bởi ăng-ten và phần kéo dài tưởng tượng, phía dưới bởi mép trên lưới và phía trên bởi trần nhà. Bóng phải vượt qua vùng này để đi vào sân đối thủ hợp lệ. Chạm lưới không thay đổi yêu cầu về vị trí đường bóng; một cú giao vẫn phải vượt đúng khoảng giữa hai ăng-ten.
Thời điểm bóng tiếp xúc lưới cũng có ý nghĩa. Luật cho phép bóng chạm lưới trong lúc crossing, nhưng không cho phép nó mắc lại hoặc không vượt qua mặt phẳng hoàn toàn. Nếu bóng bật ngược về phía đội giao, rơi xuống phía họ hoặc bị lưới giữ lại, cú giao không hoàn tất đường bay cần thiết và rally dừng theo lỗi tương ứng.
Điểm rơi vẫn quan trọng sau khi bóng vượt qua. Nếu cú giao chạm lưới rồi rơi trong sân đối thủ, bóng còn sống và đội nhận phải chơi tiếp. Nếu nó rơi ngoài đường biên, đi ngoài ăng-ten hoặc chạm vật thể ngoài sân theo điều kiện bóng out, đội giao bóng mắc lỗi sau cú phát.
Khi nào cú giao bóng trở thành lỗi?
Rule 12.6 phân biệt lỗi trong quá trình thực hiện cú giao với lỗi sau khi bóng đã được đánh đúng. Nếu bóng sau cú phát chạm cầu thủ đội giao hoặc không vượt hoàn toàn mặt phẳng lưới qua crossing space, đó là lỗi giao bóng. Cú giao cũng lỗi nếu bóng đi ngoài hoặc đi qua màn chắn. Những điều kiện này được xét sau điểm tiếp xúc của người giao. [1]
Bóng chạm lưới nhưng đi tiếp qua khoảng hợp lệ không nằm trong danh sách lỗi chỉ vì tiếp xúc ấy. Ngược lại, bóng có thể chạm lưới rồi rơi trở lại phía đội phát; tình huống này không phải “net serve” hợp lệ vì bóng chưa hoàn thành việc vượt mặt phẳng. Đội nhận không phải chờ bóng chạm sàn mới biết cú giao thất bại nếu trọng tài đã thấy bóng không thể qua.
Luật 12.6.2 nói cú giao được đánh đúng nhưng sau đó bóng trở thành lỗi nếu nó chạm đồng đội người giao, không vượt hoàn toàn mặt phẳng qua crossing space, đi out hoặc đi qua screen. Do đó, nguyên nhân phán quyết nên nêu chính xác: chạm lưới đơn thuần chưa đủ, còn đường bóng cuối cùng mới quyết định.
Đội phát cần tiếp tục tư thế phòng thủ sau cú giao thay vì dừng lại khi thấy bóng chạm mép lưới. Bóng có thể rơi ngắn ngay phía bên kia, bật đổi hướng và tạo cơ hội tấn công cho đối phương. Phản ứng sau cú phát là một phần chiến thuật vì play remains live cho đến khi bóng chết hoặc có lỗi được thổi.
Phân biệt bóng chạm lưới với cầu thủ chạm lưới
Bóng chạm lưới trong lúc đi qua được Rule 10.2 cho phép; cầu thủ chạm lưới là chủ đề của Rule 11.3.1. Điều luật cầu thủ tập trung vào việc một người chạm lưới giữa hai ăng-ten trong hành động chơi bóng. Hai sự kiện khác nhau có thể xảy ra gần nhau trong một rally, nhưng không nên suy ra lỗi của vận động viên chỉ vì bóng vừa làm lưới rung. [1]
Nếu cú giao chạm lưới, sau đó bóng qua hợp lệ, cầu thủ nhận bóng vẫn tiếp tục pha bóng. Người nhận có thể tiếp xúc bóng hoặc di chuyển quanh lưới theo quyền chơi của mình. Nếu vận động viên bên nào chạm lưới trong lúc thực hiện hành động chơi bóng, trọng tài xem riêng việc tiếp xúc cầu thủ đó; bóng chạm lưới trước hay sau có thể giúp xác định trình tự.
Video cận cảnh có thể cho thấy sợi lưới rung nhưng không đủ xác định bóng vượt qua crossing space hay rơi ngoài. Góc rộng cho thấy điểm rơi và đường bóng, trong khi camera phía sau lưới giúp thấy bóng có qua giữa hai ăng-ten không. Khi xem lại, hãy quan sát cả quỹ đạo sau khi chạm lưới, không đóng băng tại thời điểm đầu tiên bóng chạm.
Người hâm mộ có thể theo dõi trận đấu và Trải nghiệm lịch thi đấu thể thao tại KLIVE, nhưng phần luật nên được mô tả theo kết quả đường bóng: chạm lưới rồi qua hợp lệ, không qua hết mặt phẳng, hay rơi out. Cách gọi “phát chạm lưới” chỉ kể lại tiếp xúc, chưa đủ để nói điểm thuộc về đội nào.
Nguồn tham khảo
Câu hỏi thường gặp
Phát bóng chạm lưới rồi rơi trong sân có hợp lệ không?
Có thể hợp lệ nếu bóng vượt hoàn toàn mặt phẳng lưới qua crossing space và rơi trong sân; bóng được phép chạm lưới khi đang vượt qua.
Bóng chạm lưới rồi rơi lại phía đội giao thì sao?
Nếu bóng không vượt hoàn toàn mặt phẳng lưới qua crossing space, đó là lỗi giao bóng.
Bóng chạm lưới có giống lỗi cầu thủ chạm lưới không?
Không. Bóng chạm lưới khi crossing được cho phép; lỗi cầu thủ chạm lưới được xét theo Rule 11.3 và hành động chơi bóng.